Nie wszyscy pacjenci muszą czekać miesiącami na wizytę u lekarza. W Polsce istnieje lista osób, które mają prawo do korzystania z opieki zdrowotnej poza kolejnością. Od 1 marca 2024 roku grono uprawnionych zostało poszerzone – teraz obejmuje także osoby, które otrzymały świadczenie kompensacyjne za szkody medyczne.
Kto może skorzystać z wizyty bez kolejki?
Lista pacjentów uprawnionych do szybszego dostępu do lekarza obejmuje m.in.:
- kobiety w ciąży,
- osoby z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,
- honorowych dawców krwi i przeszczepów,
- inwalidów wojennych i wojskowych,
- kombatantów,
- osoby represjonowane,
- dzieci z ciężkimi, nieodwracalnymi schorzeniami,
- weteranów i żołnierzy zawodowych.
Nowością jest uwzględnienie w tej grupie pacjentów, którzy doznali szkód medycznych podczas leczenia w ramach NFZ i otrzymali świadczenie kompensacyjne.
Jak działa system wizyt bez kolejki?
Osoby uprawnione powinny otrzymać świadczenie w dniu zgłoszenia, a w przypadku poradni specjalistycznych – maksymalnie w ciągu 7 dni roboczych. Dotyczy to jednak tylko pierwszej wizyty. Jeśli pacjent już jest objęty leczeniem w danej placówce, kolejne wizyty odbywają się zgodnie z ustaloną kolejką.
Placówki łamią przepisy? Pacjenci skarżą się na utrudnienia
Choć w teorii wizyty bez kolejki są zagwarantowane prawnie, w praktyce nie zawsze są respektowane. W 2022 roku do Rzecznika Praw Pacjenta wpłynęło prawie 20 tys. skarg od osób, którym odmówiono wizyty poza kolejnością. Najczęściej problem dotyczył honorowych dawców krwi i inwalidów wojennych.
Niektóre placówki ignorują przepisy, a pacjenci, którzy próbują korzystać ze swoich uprawnień, spotykają się z niechęcią personelu medycznego oraz negatywną reakcją innych oczekujących.
Co zrobić, gdy placówka odmawia wizyty bez kolejki?
Jeśli pacjent uprawniony do wizyty poza kolejnością zostanie odprawiony z kwitkiem, może:
- zgłosić sprawę do kierownictwa placówki,
- skontaktować się z oddziałem wojewódzkim NFZ,
- złożyć skargę do Rzecznika Praw Pacjenta.
Aby uniknąć problemów, warto mieć przy sobie dokument potwierdzający prawo do wizyty poza kolejką – np. legitymację dawcy szpiku, orzeczenie o niepełnosprawności lub zaświadczenie lekarskie.